Epikuro - Al Menekeo
Al Menekeo
pri la feli?o
tradukis Nicola Ruggiero
Menekeo,
[122] neniam oni estas tro juna a? tro maljuna por la kono de la feli?o. Je ajna a?o estas bele zorgi pri la bonfarto de nia animo.
Kiu insiste asertas, ke ankora? ne alvenis la momento por sin dedi?i al la kono de ?i, a? ke estas tro malfrue, estus kiel se tiu homo dirus, ke ne estas ankora? la momento esti feli?a, a? ke jam pasis la a?o por ?i. Nu, kaj juna?e kaj maljuna?e estas justa nia sindedi?o por koni la feli?on. Tio, por ke ni sentu nin ?iam junaj kiam ni estos abunde a?aj pro la dankema memoro de la feli?o kiun ni havis pasintece, kaj kiam ni estas junaj, fortikigitaj en ?i, por ke ni preti?u ne timi la estontecon.
Ni klopodu koni, do, tion kio faras la feli?on, ?ar kiam ?i ?eestas, ni havas ?ion, alikaze, ni faru ?ion por ?in havi.
[123] Praktiku kaj pripensu tion kion mi ?iam rekomendis: tio estas fundamenta por feli?a vivo. Anta? ?io, konsideru la dian esencon materio eterna kaj feli?a, kiel korekte konsilas la nocio pri dieco kiu estas en ni kunnaskita. Ne atribuu al la dio ion kio estas diversa de ?iam-vivanto a? kontra?a al ?io kio estas feli?a, vidu en ?i la eterna stato kunigita al la feli?o.
La dioj ekzistas, tio evidentas al ?iuj, sed ili ne estas kiel opinias la komunaj homoj, kiuj emas perfidi ?iam la nocion kunnaskitan kiun ili havas pri ?i.
Pro tio, ne estas malreligia tiu kiu refuzas la popolan religion, sed tiu kiu atribuas la ju?ojn de la popolo al la dioj. [124] ?ar la ju?oj de la popolo ne estas prenocioj, sed trompemaj supozoj. El tio, oni atribuas al la dioj la plej grandaj dama?oj kaj avanta?oj. Ili, verdire, dedi?ante sin al siaj propraj virtoj, akceptas siajn similajn, taksante fremda ?ion kio ne estas tia.
Alkutimi?u pensi, ke la morto por ni estas nenio: ?ar ?iu bona kaj ?iu malbona afero ku?as en la ebleco ?in senti: sed la morto estas perdo de sento. Pro tio, la ?usta kono la? kio la morto por ni estas nenio i?as pla?a la scio, ke la vivo estas mortala, ne ?ar tio plilongigas ?in ?is nedifinita tempo, sed ?ar tio ?in liberigas el la deziro pri senmorteco. [125] Fakte, en la vivo estas nenio timema por tiu kiu estas profunde konvinkita, ke ne plu vivi estas neniel timema. Do, estas freneza tiu kiu asertas timi la morton ne ?ar kiam ?i ?eestos ?i suferigos lin, sed ?ar la atendo estas suferiga. Tio, kio ne maltrankviligas nin se ?eestanta, nin afliktas senkiale kiam ni atendas ?in. La ?agreno, do, kiu pleje timigas nin, la morto, estas por ni nenio, ?ar kiam ni ?eestas, la morto malestas, kaj kiam la morto ?eestas ni ne estas plu. Sekve de tio, ?i estas nenio por la vivantoj kaj por la mortintoj, ?ar por tiuj ne ?eestas, kaj por la aliaj ne estas plu. Sed la homoj jen evitas la morton kvaza? la plej granda inter la ?agrenoj, jen ?in ser?as kvaza? la fino de la ?agrenoj de la vivo. {La sa?ulo, male, ne rifuzas la vivon}, [126] nek timas la mal?eeston de la vivo: ?ar li ne kontra?staras la vivon kaj ne taksas cagreno la malvivadon. Kaj kiel li ne ser?as la nutra?on pliabundan, sed tiun pli?atan, tiel li ?uas ne pro longa tempo, sed pro tiu plidol?a. Tiu, kiu invitas junulon vivi bone kaj maljunulon morti bone, estas stulta ne nur ?ar la vivo estas ja ?ojiga afero, sed anka? ?ar vivi kaj morti tute samas. E? pli malbone tiu kiu diras: bele ne esti naski?inta,
kaj, tuj post la naski?o, transiri la pordojn de Hadeso.